Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda yazmak iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde ince notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve net gelir tabii ki bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ama notalar belirginleşir ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman sabit aydınlatma ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 hafif aromayı, 5 de damakta baskın duran güçlü notayı gösterir böylece odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım notlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken belirir gerçekten dar çaplılarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma temposu de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş gelir ama aromalar sonradan belirir hem de bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü düşürmez tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki tat ile burnun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir soluk aromayı çok geniş gösterir. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa bırakır sert bir çekiş de narin notaları örter. Yoğunluk dilde zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek arasında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en belirgin aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur ve tat hissini azaltır. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha net anlaşılır o nedenle temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak gösterip sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk ismi ile puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Notlar arasında iki puandan çok fark varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve notasını belirgin verebilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki dolgun bir içim notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet verebilir tersi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde aroma farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise çekiş tıkanır ve aroma bastırılır ısı ise tütünün yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru okunur tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu bozar oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem ya da esinti olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı şaşar.